Globalny rachunek za wojnę. Inflacja uderza w paliwa, energię, rolnictwo i AI
Miesiąc po rozpoczęciu konfliktu amerykańsko-izraelskiego z Iranem, światowa gospodarka przestała reagować na wojnę jak na przejściowe zakłócenie, a zaczęła traktować ją jako trwały wstrząs strukturalny. Impuls inflacyjny dotyczy już nie tylko paliw czy energii, ale rozlewa się na rolnictwo i sektor technologiczny.
Wojna w Iranie ma już skutki globalne wymuszając zmianę modeli biznesowych w rolnictwie, energetyce, branżach high-tech czy transporcie. To być może początek największego kryzysu energetycznego w historii.
Energia pozostaje głównym motorem wzrostu kosztów życia, a powrót do cen sprzed lutego 2026 wydaje się niemożliwy w krótkim terminie.
Ropa Brent utrzymuje się na poziomie powyżej 100 USD za baryłkę Brent. Nawet jeśli wojna zakończy się szybko, ceny ropy spadają zazwyczaj znacznie wolniej niż rosną. Tym bardziej, że duża część instalacji petrochemicznych wymaga wielomiesięcznych a nawet wieloletnich napraw.
Koszt paliwa lotniczego wzrósł do 197 $ za baryłkę (z 99 $ w lutym). Linie lotnicze ratują się hedgingiem, ale stopniowo będą przerzucać te koszty na pasażerów.
Nastąpił także drastyczny wzrost stawek ubezpieczeniowych, który działa jak ukryty podatek nałożony na globalny handel.
Stany Zjednoczone jako eksporter energii netto są relatywnie bezpieczniejsze niż Europa czy Azja.
Szok na rynku nawozów może mieć bardziej dalekosiężne skutki dla dobrobytu ludzi niż wahania cen ropy.
Przez Cieśninę Ormuz przepływa ok. 1/3 światowych dostaw nawozów.
Cena mocznika czyli kluczowego nawozu wzrosła o 30 proc. w ciągu miesiąca.
Jeśli kryzys się utrzyma, ceny nawozów wzrosną o kolejne 15-20 proc.
Koszt paliwa lotniczego wzrósł do 197 $ za baryłkę (z 99 $ w lutym). Linie lotnicze ratują się hedgingiem, ale stopniowo będą przerzucać te koszty na pasażerów.
Wojna uderza w dwa surowce krytyczne dla nowoczesnego przemysłu: hel i siarkę.
Katar dostarcza ok. 1/3 światowego helu, niezbędnego do produkcji półprzewodników. Przerwy w dostawach to bezpośredni cios w wyścig zbrojeń w dziedzinie sztucznej inteligencji. 21 marca Iran ponownie uderzył w kompleks Ras Laffan w Katarze, gdzie przy przerobie gazu powstaje także hel.
Siarka, produkt uboczny przetwarzania ropy, jest kluczowa dla wydobycia miedzi i litu - metali niezbędnych do budowy centrów danych AI i aut elektrycznych. S&P Global, amerykańska korporacja dostarczająca dane finansowe informuje, że region odpowiada za blisko 50 proc. światowego handlu siarką transportowaną drogą morską, w tym za dostawy przez cieśninę Ormuz oraz z Omanu.
45 proc - tyle wynosi obecnie poparcie dla Trumpa w kontekście radzenia sobie z cenami paliw (spadek o 15 pkt proc. od grudnia 2024).
100 bln wonów - kwota (ok. 68 mld $), którą Korea Południowa przeznaczyła na program stabilizacji rynku w reakcji na wojnę.
10 proc. - szacowany spadek PKB Iranu w wyniku działań wojennych.