Peter Thiel: Inżynier światowej techprawicy - Hor1zon

Rzadko staje na pierwszym planie, choć jego ludzie, pieniądze i idee kształtują amerykańską władzę. Współtwórca PayPala i Palantira otworzył drzwi do Doliny Krzemowej Donaldowi Trumpowi i doprowadził JD Vance’a do Białego Domu. Oto jak krok po kroku realizuje swoją wizję rządów elity.
Peter Thiel urodził się w 1967 roku we Frankfurcie, ale dorastał głównie w USA. Na Stanfordzie studiował filozofię i prawo. Założył libertariańskie pismo „The Stanford Review”.
Przełomem był PayPal. Po jego sprzedaży w 2002 roku miał już kapitał i sieć współpracowników, m.in. ze wspomnianego konserwatywnego pisma. Pół miliona dolarów ulokowane w Facebooku w 2004 r. dało mu około 10 proc. udziałów i miejsce przy Marku Zuckerbergu. Później powstały Founders Fund oraz Palantir – spółka analizująca dane dla wojska, wywiadu, policji i służb migracyjnych.
We wrześniu 2026 r. Forbes wycenił jego majątek na około 35 mld dolarów, co dawało mu 66. miejsce wśród najbogatszych ludzi świata. W 2025 roku Palantir uzyskał 1,9 mld dolarów przychodów od klientów z rządu USA, wobec 1,2 mld rok wcześniej. Firma rośnie wraz z wydatkami Waszyngtonu na obronność, AI i kontrolę granic. W końcu na te obszary silny akcent stawia Trump.
Poglądy Petera Thiela: wolność bez większości
Libertarianizm: To punkt wyjścia Thiela, choć milioner daleki jest od wiary w równą konkurencję. W biznesie woli monopol: firma tworząca nową kategorię ma narzucać warunki, nie walczyć na zatłoczonym rynku. Sam niegdyś postanowił zewrzeć szeregi z Elonem Muskiem, którego X.com rósł na groźnego konkurenta PayPala. To było jednak tylko preludium jego planu. Kiedy Musk wyjechał w podróż poślubną, zarząd pozbawił go stanowiska, a stery przejął Thiel.
W polityce rozumuje podobnie. Wolność oznacza dla niego swobodę działania, ale tylko dla wybitnych: przedsiębiorców, naukowców i inwestorów. Tymczasem demokracja wzmacnia biurokrację, redystrybucję i regulacje narzucane przez większość. Dlatego w 2009 roku napisał, że nie wierzy już w możliwość pogodzenia wolności z demokracją.
Nie poniża się, by przekonać do swoich racji większość. Woli omijać politykę za pomocą technologii i prywatnych jurysdykcji. Linią programu miliardera jest silna prezydentura, deregulacja AI i współpraca państwa z firmami technologicznymi.
Kanały budowy wpływów Petera Thiela
Majątek: Thiel wykorzystuje pieniądze do zjednywania sobie konkretnych ludzi. W 2016 roku przekazał około 1,25 mln dolarów na rzecz Trumpa i wystąpił na konwencji Republikanów, dając sygnał, że współpraca Doliny Krzemowej z konkretnym kandydatem nie jest już tabu.
Po zwycięstwie Trumpa wszedł do zespołu przejściowego i rekomendował ludzi do administracji. Jego dawny współpracownik Michael Kratsios został później głównym doradcą Białego Domu do spraw nauki i technologii.
Selekcja kadr: To kolejny kanał wpływu Thiela. To on wraz z Muskiem i Tuckerem Carlsonem przekonywał Trumpa, aby na swego zastępcę wybrał JD Vance’a. Charyzmatyczny prawnik poznał się z Thielem jeszcze na Yale, gdzie wysłuchał jego wykładu o pułapce elitarnej rywalizacji (zdobywaniu dyplomów i stanowisk, by pokonać innych, zamiast zrobić coś ważnego). Uznał go za najważniejsze wydarzenie swoich studiów.
Później pracował w funduszu Thiela, a na kampanię do Senatu otrzymał od niego 15 mln dolarów. Dziś Vance jest drugą osobą w państwie i potencjalnym kandydatem Republikanów na prezydenta w 2028 roku.
Dlaczego to ważne: Wpływy Thiela działają na trzech poziomach. Jego protegowani obejmują stanowiska, administracja prowadzi przyjazną branży technologicznej politykę, a Palantir dostarcza narzędzia Pentagonowi i służbom migracyjnym. Thiel nie potrzebuje stać na świeczniku. Pomaga wybrać decydentów, a biznes, który współtworzył, zarabia na wykonywaniu ich polityki.
Republikanie pod kreską
Klęska Republikanów w wyborach połówkowych osłabia projekt Thiela, ale go nie zamyka. Demokraci, przejmując obie izby Kongresu, mogą blokować ustawy i kontrolować kontrakty Palantira, ale rdzeń programu miliardera jest już mocno osadzony w administracji. Prawica zapewne złagodzi zbieżną z linią Thiela antydemokratyczną retorykę, ale zachowa jej praktyczny cel: więcej władzy dla prezydenta, mniej dla Kongresu i regulatorów.
Co dalej: Porażka wyborcza osłabia także Vance’a, czyli najważniejszą polityczną inwestycję Thiela, a prawybory zbliżają się wielkimi krokami. Konieczna może okazać się dywersyfikacja narzędzi wpływu: wsparcie większej liczby kandydatów, think tanków i biznesów w obszarze obronności.