Francja przed wyborami. Zamieszki osłabiają Macrona - Hor1zon

Francja przed wyborami. Zamieszki osłabiają Macrona - Hor1zon

Ponad 2300 zatrzymanych, blisko tysiąc rannych funkcjonariuszy i straty liczone w setkach milionów euro. Francja podsumowuje skutki gwałtownych zamieszek. Tymczasem prezydent Emmanuel Macron odrzucił dymisję ministra spraw wewnętrznych Laurenta Nuneza. Na sześć miesięcy przed wyborami prezydenckimi kryzys bezpieczeństwa staje się elementem walki o przyszłość francuskiej sceny politycznej.

Dlaczego to ważne? Po ponad dziewięciu latach prezydentury Macrona (to jego ostatnia kadencja) sprzeciw wobec jego polityki łączy znaczną część opozycji. Prawica zarzuca władzom nieskuteczność w zapewnianiu bezpieczeństwa, lewica wskazuje na nierówności społeczne i koszty życia. Coraz istotniejsze staje się pytanie o miejsce politycznego centrum w wyborach wiosną 2027 roku.

Skala francuskich protestów

Co się wydarzyło: W sobotę 17 października setki tysięcy Francuzów protestowały przeciwko pogarszającym się warunkom życia. Części demonstracji towarzyszyły grabieże, podpalenia i starcia z policją.

W Limoges poważnie zniszczono zabytkowy ratusz z 1883 roku. Do ataków na budynki publiczne oraz sklepy doszło również w Paryżu, Marsylii, Bordeaux i Lyonie.

Szerszy kontekst: Protesty miały podłoże społeczno-ekonomiczne, związane z rosnącymi kosztami życia i niezadowoleniem młodego pokolenia. Ważną rolę w mobilizacji odgrywali licealiści i studenci, obawiający się o swoją przyszłość. Przemoc towarzysząca demonstracjom przesłoniła jednak pierwotne postulaty protestujących.

Francuski elektorat jest również wyraźnie podzielony pod względem pochodzenia migracyjnego. Pokazuje to sondaż IFOP dla Hexagone z kwietnia 2025 roku, przeprowadzony wśród 9128 zarejestrowanych wyborców. Jordan Bardella (Zjednoczenie Narodowe) mógł liczyć na 35 proc. poparcia wśród osób, których oboje rodzice pochodzą z Francji, wobec zaledwie 13 proc. wśród wyborców, których oboje rodzice mają pochodzenie pozaeuropejskie. Odwrotną zależność widać w przypadku lidera skrajnej lewicy Jeana-Luca Mélenchona: jego poparcie w tych grupach wynosiło odpowiednio 8 i 37 proc.

Francja: dwie opozycje przeciwko Macronowi

Na pół roku przed wyborami prezydenckimi wyraźne są trzy polityczne kierunki:

Obóz prezydencki oskarża radykalną lewicę o eskalację przemocy. Prawicowe Zjednoczenie Narodowe również krytykuje środowisko Jeana-Luca Mélenchona, jednocześnie obarczając odpowiedzialnością rządzących macronistów.

Marine Le Pen koncentruje przekaz na bezpieczeństwie i porządku publicznym. Mélenchon wskazuje natomiast na błędy policji oraz problemy społeczne, które doprowadziły do masowych protestów.

Istotne: Prawica i lewica inaczej diagnozują przyczyny kryzysu, ale łączy je silna krytyka Macrona. Przez ponad dziewięć lat jego prezydentury oba środowiska budowały polityczną tożsamość w opozycji do rządzącego centrum.

Perspektywa wyborcza: Jednym z rozważanych scenariuszy jest druga tura z udziałem przedstawicieli prawicy i radykalnej lewicy, bez kandydata centrum. Taki wariant oznaczałby istotną zmianę układu politycznego.

Kryzys Francji ma również wymiar międzynarodowy

Aspekt międzynarodowy: Donald Trump powiązał zamieszki z migracją i wezwał Francję do zamknięcia granic. Podobną argumentację przedstawił premier Węgier Péter Magyar.

Co dalej? Zamieszki ujawniły dwie równoległe linie konfliktu: spór o skuteczność państwa i napięcia wynikające z sytuacji społeczno-gospodarczej. Obie będą istotne w kampanii prezydenckiej.

Sześć miesięcy przed głosowaniem kluczową niewiadomą pozostaje pozycja politycznego centrum. To, czy kandydat tego obozu zdoła odegrać znaczącą rolę, będzie jednym z najważniejszych pytań nadchodzących wyborów.