Deep-tech w Brukseli. Miliardy euro na innowacje - Hor1zon

Sierpień nie był w Brukseli miesiącem politycznej ciszy. Komisja Europejska domykała duże projekty inwestycyjne, uruchamiała nowe inicjatywy i przygotowywała grunt pod decyzje, które będą kształtować unijną agendę w kolejnych miesiącach.

Dlaczego to ważne: najważniejsze sierpniowe działania pokazują, że uwaga UE coraz mocniej skupia się na trzech obszarach – konkurencyjności technologicznej, bezpieczeństwie oraz przygotowaniu do kolejnego etapu unijnego finansowania.

Jednym z najważniejszych ruchów było zakończenie prac prawnych nad ScaleUp Europe. Nowy fundusz dysponuje 5,8 mld euro, z czego 1 mld euro pochodzi od Komisji Europejskiej, a 4,8 mld euro od pozostałych inwestorów. Zarządzającym został EQT. Fundusz ma wspierać najbardziej perspektywiczne europejskie spółki deep-tech działające m.in. w AI, technologiach kwantowych, półprzewodnikach, robotyce, energetyce, sektorze kosmicznym, biotechnologii i agritech.

Równolegle Bruksela zrobiła kolejny krok w budowie własnej infrastruktury satelitarnej. 7 sierpnia Komisja Europejska i konsorcjum SpaceRISE podpisały umowę wdrożeniową dotyczącą IRIS². Ustalono m.in. parametry techniczne, harmonogram, docelową cenę oraz poziom inwestycji prywatnych operatorów. Do projektu dodano 66 satelitów na niskiej orbicie okołoziemskiej, dzięki czemu główna konstelacja ma liczyć 348 satelitów. Docelowo system ma zapewniać bezpieczną łączność europejskim rządom, siłom obrony, służbom bezpieczeństwa i ratownictwu.

Bezpieczeństwo pozostało także jednym z głównych tematów politycznych miesiąca. W Dniu Niepodległości Ukrainy Komisja zatwierdziła 6,1 mld euro na nowe zamówienia obronne dla Kijowa. Pieniądze mają finansować m.in. systemy obrony powietrznej i przeciwrakietowej, pociski, amunicję oraz radary. Ukraina będzie przedstawiać zawarte kontrakty, a Komisja zweryfikuje je przed uruchomieniem płatności. Od 2022 r. łączne wsparcie UE i państw członkowskich dla Ukrainy osiągnęło 220,2 mld euro.

W sierpniu ruszyły również prace nad kolejnym elementem unijnej agendy społecznej. Komisja rozpoczęła konsultacje publiczne dotyczące nowego pakietu edukacyjnego. Ma on objąć edukację wczesnoszkolną, szkolną oraz kształcenie zawodowe. Wśród problemów, na które Bruksela chce odpowiedzieć, są rosnące niedobory nauczycieli i potrzeba stworzenia suwerennej infrastruktury edukacji cyfrowej. Efekty prac mają zostać przedstawione w IV kwartale.

W tle trwa jednocześnie zamykanie jednego z największych unijnych instrumentów ostatnich lat. NextGenerationEU oraz związany z nim Instrument na rzecz Odbudowy i Zwiększania Odporności wchodzą w końcową fazę. Państwa członkowskie mają czas do 30 września 2026 r. na złożenie końcowych wniosków o płatność, a Komisja ma zakończyć wypłaty do 31 grudnia.

Co obserwować: sierpniowe decyzje były także przygotowaniem do politycznego otwarcia jesieni. W połowie września Ursula von der Leyen ma wygłosić doroczne orędzie o stanie Unii. Jednym z kluczowych tematów będą rozpoczynające się negocjacje nad wieloletnim budżetem UE na lata 2028–2034, w tym przyszłe priorytety wydatkowe i potencjalne nowe źródła dochodów.

Wniosek: sierpień w Brukseli upłynął pod znakiem przygotowań do następnej fazy unijnej polityki. Komisja inwestuje w technologie, infrastrukturę i bezpieczeństwo, jednocześnie domykając instrumenty stworzone na czas wcześniejszych kryzysów. Jesień pokaże, które z tych kierunków znajdą trwałe miejsce w przyszłym budżecie UE.