Wyniki kontroli UOKiK w restauracjach. Brak cen - Hor1zon

Inspektorzy handlowi odwiedzili 317 lokali w całej Polsce. W 80 proc. z nich wykryli nieprawidłowości. Najczęstszy problem? Brak cennika lub brak informacji o gramaturze potraw / pojemności napojów. Wyniki kontroli UOKiK udowadniają, że w wielu lokalach klient nie wie właściwie, co zamawia ani ile za to zapłaci.

W pierwszej połowie 2026 roku Inspekcja Handlowa sprawdziła restauracje, bary i punkty gastronomiczne działające w miejscowościach turystycznych. Tym razem nie chodziło o jakość jedzenia, lecz o przejrzystość transakcji. W 60 proc. skontrolowanych lokali brakowało cennika albo informacji o ilości potraw i napojów. W praktyce cena w menu często nie pozwalała klientowi ocenić, czy płaci za dużą czy małą porcję (np. 250 ml napoju czy pół litra). A informacje o cenach, ilościach i dodatkowych opłatach powinny być podane jasno przed złożeniem zamówienia.

Dlaczego to ważne

Po kilku latach wysokiej inflacji Polacy dużo uważniej wydają pieniądze. Świadomym decyzjom konsumenckim sprzyja możliwość porównania cen, która – jak pokazują wyniki kontroli - w restauracjach jest mocno ograniczona. Publikacja UOKiK ukazała się w szczycie sezonu wakacyjnego, gdy do tradycyjnych sporów o „paragony grozy” doszła jeszcze dyskusja o obowiązkowych napiwkach czy dodatkowych opłatach naliczanych pod byle pretekstem. Ot, za osobę, która towarzyszyła gościowi w posiłku, ale niczego nie zamówiła czy z tytułu rozdzielenia rachunku.

W miejscowościach turystycznych goście częściej trafiają do lokali jednorazowo, rzadziej znają lokalny poziom cen i mają mniej czasu na porównanie ofert. To osłabia mechanizm, który na co dzień dyscyplinuje rynek: reputację i powracającego klienta.

Inflacja a zachowania klientów

Jeszcze kilka lat temu wielu konsumentów zwracało uwagę przede wszystkim na końcową kwotę rachunku. Po fali inflacji z lat 2022–2024 sposób podejmowania decyzji zakupowych wyraźnie się zmienił. Konsumenci częściej analizują relację ceny do wartości, porównują oferty i ostrożniej wydają pieniądze. To zjawisko widoczne jest nie tylko w handlu, ale również w gastronomii, gdzie wyjście do restauracji staje się w wielu przypadkach wydatkiem planowanym, a nie impulsywnym.

Potwierdzają to badania NielsenIQ dotyczące europejskiego rynku gastronomicznego. Wynika z nich, że 43 proc. Europejczyków ograniczyło częstotliwość wizyt w restauracjach, a blisko co trzeci deklaruje mniejszy budżet na jedzenie poza domem. W efekcie konsumenci coraz uważniej analizują nie tylko wysokość rachunku, ale również to, z czego on wynika.

Łatwiej podnieść ceny niż przyciągnąć gości

Wyniki tegorocznej kontroli wpisują się w wieloletni trend. Już wcześniejsze kontrole Inspekcji Handlowej pokazywały, że niedopowiedzenia w cennikach to najczęściej wykrywane naruszenia. W 2025 r. kontrolerzy sprawdzili 626 lokali gastronomicznych i również wówczas w około trzech czwartych z nich stwierdzili brak informacji o cenach, gramaturze posiłków lub objętości napojów.

Wniosek z tego taki, że kontrole i potencjalna sankcja (20 tys. zł lub nawet 40 tys. zł kary za nieprawidłowe uwidacznianie cen lub brak wymaganych informacji) nie przekładają się na poprawę standardów. To o tyle zaskakujące, że branża zarabia dziś nie tyle na wzroście liczby gości, ile wyłącznie na podnoszeniu cen.

Dane Circany pokazują, że w pierwszym kwartale 2025 r. liczba wizyt w europejskich restauracjach spadła o 1 proc. r/r, podczas gdy wydatki konsumentów wzrosły (o 1 proc.) wyłącznie dzięki wyższym rachunkom. W takich warunkach przewagę powinny budować zaufanie i lojalność klientów, bo pozyskanie każdego kolejnego staje się coraz droższe. Tymczasem wyniki kontroli UOKiK pokazują, że znaczna część rynku nadal nie zapewnia konsumentom podstawowej informacji o rzeczywistym koszcie zamówienia.

Klientom pozostaje więc reklamacja - jeżeli cena na paragonie różni się od tej podanej w menu lub restauracja nalicza opłaty, o których nie poinformowała przed złożeniem zamówienia, warto po nią sięgnąć.